Quy định mới về cơ chế mua bán điện trực tiếp giữa đơn vị phát điện năng lượng tái tạo và khách hàng sử dụng điện lớn; phát triển điện năng lượng tái tạo, điện năng lượng mới

16/07/2026
Ngày 26/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 243/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 57/2025/NĐ-CP ngày 03/3/2025 của Chính phủ quy định cơ chế mua bán điện trực tiếp giữa đơn vị phát điện năng lượng tái tạo và khách hàng sử dụng điện lớn và Nghị định số 58/2025/NĐ-CP ngày 03/3/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Điện lực về phát triển điện năng lượng tái tạo, điện năng lượng mới (Nghị định số 243/2026/NĐ-CP); Nghị định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 26/6/2026.
1. Đối với cơ chế mua bán điện trực tiếp (Điều 1 sửa đổi Nghị định số 57/2025/NĐ-CP ngày 03/3/2025 của Chính phủ quy định cơ chế mua bán điện trực tiếp giữa đơn vị phát điện năng lượng tái tạo và khách hàng sử dụng điện lớn)
- Bổ sung đối tượng tham gia: Cơ chế mua bán điện trực tiếp hiện nay đã mở rộng đối tượng áp dụng cho "Đơn vị bán lẻ điện tại các mô hình khu, cụm" quy định tại điểm a khoản 2 Điều 1 Nghị định số 243/2026/NĐ-CP.
- Các đơn vị bán lẻ điện tại các khu, cụm nếu có nhu cầu tham gia mua bán điện trực tiếp thông qua lưới điện kết nối riêng hoặc lưới điện quốc gia phải tuân thủ các quy định về hợp đồng, tỷ lệ sản lượng, hồ sơ đăng ký và các cơ chế báo cáo, thanh toán bù trừ chênh lệch mới theo các quy định tại Điều 1 Nghị định số 243/2026/NĐ-CP.
2. Đối với phát triển điện năng lượng tái tạo, điện năng lượng mới (Điều 2 sửa đổi Nghị định số 58/2025/NĐ-CP ngày 03/3/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Điện lực về phát triển điện năng lượng tái tạo, điện năng lượng mới)
- Yêu cầu an toàn và thiết bị Zero-Export: Đối với nguồn điện tự sản xuất, tự tiêu thụ đấu nối với hệ thống điện quốc gia tại cấp điện áp từ trung áp trở lên và không bán sản lượng điện dư, tổ chức, cá nhân phát triển nguồn điện có trách nhiệm trang bị thiết bị bật tắt phát ngược vào hệ thống điện quốc gia. Thiết bị bật tắt phát ngược được vận hành thường xuyên ở chế độ tắt (cho phép phát công suất hữu công lên lưới) và được bật (không phát công suất hữu công lên lưới) theo yêu cầu của Cấp điều độ có quyền điều khiển trong trường hợp cần  thiết để bảo đảm an toàn hệ thống điện quy định tại điểm b khoản 4 Điều 2 Nghị định số 243/2026/NĐ-CP.
- Cách tính toán công suất lớn nhất (Pmax): Việc tính toán công suất lắp đặt nguồn điện mặt trời mái nhà của tổ chức, cá nhân đang mua điện từ đơn vị điện lực phải áp dụng công thức mới, trong đó cập nhật chi tiết hệ số nhân đo lường (kc) bao gồm hệ số biến dòng đo lường (kI) và hệ số biến áp (kU) quy định tại khoản 5 Điều 2 Nghị định số 243/2026/NĐ-CP.
- Mở rộng phạm vi áp dụng điện mặt trời mái nhà với nhiều quy định mới theo hướng mở rộng phạm vi áp dụng điện mặt trời mái nhà; theo đó, điện mặt trời mái nhà không chỉ áp dụng đối với nhà ở mà còn được triển khai trên các công trình có kết cấu dạng nhà quy định tại khoản 7 Điều 2 Nghị định số 243/2026/NĐ-CP.
- Sử dụng biểu mẫu mới: Nghị định số 243/2026/NĐ-CP đã ban hành Phụ lục III thay thế Phụ lục kèm theo Nghị định 58/2025/NĐ-CP trước đây. Do đó, các hoạt động thông báo, đăng ký phát triển, báo cáo định kỳ và Hợp đồng mua bán điện mặt trời mái nhà phải được thực hiện theo đúng các biểu mẫu cập nhật.
- Về thực hiện các thủ tục về phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ
+ Về thông báo phát triển nguồn điện quy định tại khoản 9 Điều 2 Nghị định số 243/2026/NĐ-CP
* Tổ chức, cá nhân lắp đặt nguồn điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ có công suất từ 100kW trở lên và không đấu nối với hệ thống điện quốc gia có trách nhiệm gửi thông báo tới Ủy ban nhân dân cấp xã nơi lắp đặt nguồn điện.
* Tổ chức, cá nhân lắp đặt nguồn điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ đấu nối với hệ thống điện quốc gia tại cấp điện áp hạ áp có trách nhiệm gửi thông báo theo Mẫu số 01 đến Ủy ban nhân dân cấp xã nơi lắp đặt nguồn điện.
* Tổ chức, cá nhân lắp đặt nguồn điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ đấu nối với hệ thống điện quốc gia tại cấp điện áp từ trung áp trở lên và không đăng ký bán sản lượng điện dư có trách nhiệm gửi thông báo theo Mẫu số 02 đến Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.
+ Về đăng ký phát triển nguồn điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ có đấu nối với hệ thống điện quốc gia quy định tại khoản 10 Điều 2 Nghị định số 243/2026/NĐ-CP
* Tổ chức, cá nhân phát triển nguồn điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ đấu nối với hệ thống điện quốc gia tại cấp điện áp từ trung áp trở lên và có bán sản lượng điện dư.
* Tổ chức, cá nhân phát triển nguồn điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ đấu nối với hệ thống điện quốc gia có nhu cầu cấp Giấy chứng nhận đăng ký phát triển
+ Về thành phần hồ sơ đăng ký phát triển nguồn điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ có đấu nối với hệ thống điện quốc gia theo khoản 11 Điều 2 Nghị định số 243/2026/NĐ-CP.
+ Cấp điện áp đấu nối nguồn điện với hệ thống điện quốc gia được xác định tại điểm đấu nối giữa phụ tải điện hoặc nguồn điện của của tổ chức, cá nhân với hệ thống điện quốc gia trong trường hợp đấu nối trực tiếp với hệ thống điện quốc gia; hoặc được xác định tại điểm đấu nối có cấp điện áp cao nhất giữa phụ tải điện, nguồn điện lưới điện của tổ chức, cá nhân với lưới điện của Đơn vị sở hữu lưới điện riêng trong trường hợp đấu nối với hệ thống điện quốc gia thông qua lưới điện của Đơn vị sở hữu lưới điện riêng quy định tại điểm b khoản 4 Điều 2 Nghị định số 243/2026/NĐ-CP.
+ Về quy trình, trình tự thực hiện tiếp nhận thủ tục hành chính theo Quyết định số 1537/QĐ-BCT ngày 29/6/2026 của Bộ Công Thương về việc công bố thủ tục hành chính mới ban hành, thủ tục hành chính được sửa đổi, bổ sung trong lĩnh vực điện lực thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ Công Thương và Quyết định số 2870/QĐ-UBND ngày 03/7/2026 của UBND tỉnh về việc Công bố Danh mục thủ tục hành chính ban hành mới; thủ tục hành chính sửa đổi, bổ sung trong lĩnh vực Điện lực thuộc phạm vi chức năng quản lý của Sở Công Thương.
Xem chi tiết Nghị định số 243/2026/NĐ-CP ngày 26/6/2026 của Chính phủ tại đây!