Ngày 05/8/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 310/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 45/2020/NĐ-CP về thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử, có hiệu lực thi hành ngay từ ngày ký. Nghị định đánh dấu bước chuyển quan trọng từ việc đưa hồ sơ, quy trình lên môi trường mạng sang giải quyết thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu, qua đó giảm giấy tờ, giảm thao tác cho người dân và doanh nghiệp.
Ngày 05/8/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 310/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 45/2020/NĐ-CP ngày 08/4/2020 về thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử (đã được sửa đổi, bổ sung bởi các Nghị định số 68/2024/NĐ-CP, 69/2024/NĐ-CP và 118/2025/NĐ-CP). Nghị định có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành, với nhiều nội dung mới đáng chú ý.
Thứ nhất, Nghị định xác định rõ hơn phạm vi các cơ quan thực hiện thủ tục hành chính, gồm các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, UBND cấp tỉnh, cấp xã và cơ quan chuyên môn trực thuộc; đồng thời bổ sung quy định đối với cán bộ, công chức, viên chức thực hiện nhiệm vụ này, trong đó có sĩ quan, hạ sĩ quan Công an thuộc Bộ Công an.
Thứ hai, một điểm mới có ý nghĩa thiết thực với người dân, doanh nghiệp là: khi sử dụng tài khoản định danh điện tử mức độ 2 để đăng nhập Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc ứng dụng VNeID thực hiện thủ tục hành chính, tổ chức, cá nhân không phải ký số trên biểu mẫu điện tử, trừ trường hợp pháp luật chuyên ngành có quy định khác.
Thứ ba, Nghị định yêu cầu tái cấu trúc quy trình thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu thay vì chỉ đưa biểu mẫu giấy lên môi trường mạng như trước đây. Biểu mẫu điện tử phải có khả năng gợi ý, tái sử dụng thông tin đã có từ hồ sơ, kết quả thủ tục đã số hóa hoặc từ các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành.
Thứ tư, khi cơ quan nhà nước đã có dữ liệu và có khả năng khai thác, người dân, doanh nghiệp không phải cung cấp lại các thành phần hồ sơ đó, theo đúng nguyên tắc “một lần cung cấp, nhiều lần sử dụng”. Thông tin, hồ sơ sau khi được tiếp nhận sẽ được lưu tại Kho quản lý dữ liệu điện tử của tổ chức, cá nhân trên Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính.
Thứ năm, Nghị định quy định cụ thể các phương thức số hóa kết quả giải quyết thủ tục hành chính từ giấy sang dữ liệu điện tử, đồng thời quy định rõ trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan có thẩm quyền trong việc chỉ đạo số hóa kết quả và bảo đảm kết nối, chia sẻ dữ liệu.
Thứ sáu, Nghị định bổ sung Điều 28a quy định vai trò của Bộ Công an trong việc chủ trì xây dựng, quản lý, vận hành, bảo đảm kỹ thuật và an ninh mạng cho Cổng Dịch vụ công quốc gia; hướng dẫn kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa Cổng Dịch vụ công quốc gia, Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính với các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành.
Thứ bảy, Nghị định thay cụm từ “Đăng ký tài khoản” bằng “Tài khoản thực hiện thủ tục hành chính”, đồng thời cập nhật một số thuật ngữ về hệ thống thông tin cho phù hợp với mô hình tổ chức hiện hành.
Từ ngày 05/8/2026, người dân, doanh nghiệp khi thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử cần lưu ý: chủ động sử dụng tài khoản định danh điện tử mức độ 2; kiểm tra kỹ thông tin do hệ thống tự động gợi ý, điền vào biểu mẫu trước khi gửi hồ sơ; nắm rõ trường hợp nào không phải ký số; và không phải cung cấp lại các giấy tờ mà cơ quan nhà nước đã có dữ liệu.
Nghị định số 310/2026/NĐ-CP tạo thêm cơ sở pháp lý quan trọng để thúc đẩy chuyển đổi số trong giải quyết thủ tục hành chính, chuyển từ “làm thủ tục trực tuyến” sang “giải quyết thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu”, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.